|
Beyinin bilinmeyenleri
1.
Bilgi
nöronlarda nasıl kodlanıyor?
Beynin en karışık işlemlerinden bir tanesi, bilginin
kodlanması. Bu süreçte beyindeki nöronlar, yani
sinir
hücreleri, zarlarının dışında
elektrik
akımı oluşturuyor. Bu elektrik akımları, akson adı verilen
uzantılara ulaşarak, onlar vasıtasıyla gerekli olan kimyasal
sinyallerin açığa çıkmasını sağlıyor. Bu akımlar sayesinde
dünyayla, çevremizde olup bitenle ilgili bilgiler beynimize
aktarılıyor. Ne görüyorum?, Aç mıyım?
gibi sorulara yanıt işte böyle bulunuyor. |
 |
|
2. Anılar beyinde nasıl saklanıyor ve nasıl tekrar
hatırlanıyor?
Bir kişinin ismi gibi,
yeni
bir şey öğrendiğinizde beynin yapısında birtakım fiziksel
değişiklikler meydana
geliyor.
Ancak bu değişikliklerin hâlâ ne tür değişiklikler olduğunu,
nerelerde meydana geldiğini, bilginin nasıl depolandığını ya
da yıllar sonra tekrar hatırlanarak tekrar nasıl gündeme
getirildiğini anlayamıyoruz. Beyinde çeşit çeşit hatıralar
var. Ancak
beyin,
kısa dönem anılarla (yeni öğrenilen bir telefon numarasını
hatırlamak gibi), uzun dönem anıları (geçen yıl doğum
gününüzde yaptıklarınız gibi) birbirinden bir şekilde
ayırıyor. Beyin travması ya da beynin zarar görmesi ise bu
yetenekleri bozabiliyor. Çoğu
zaman
gelecekle ilgili birtakım planlarımız ve öngörülerimiz olur.
Geleceğin nasıl şekilleneceğini düşünürüz. Beynimizde,
gelecekle ilgili bir şekil vardır. Ancak beynin bu
gelecek
simülasyonunu nasıl yaptığı henüz anlaşılmış değil. Beyin,
dünyayla ilgili öngörülerde nasıl bulunabiliyor? Bilim
adamları hâlâ bunun yanıtını arıyor.
4.
Duygu
ne demek?
Beyin, sadece
bilgi
biriktiren bir organ değil; aynı zamanda duygu, motivasyon,
korku ve umutları barındıran bir organ. Bütün bunlar
bilinçaltında olan şeyler aslında... Örneğin beynin
duygularla ilgili bölümü sinirli yüzlere, o yüzleri görmeden
de tepki verebiliyor. Kültürler arasında da temel duyguların
dışa vurulması, aslında birbirine benziyor. Hatta Darwinin
de gözlemlediği gibi, temel duyguların ifade edilmesi bütün
memelilerde benzer. Bilim adamları, insanların fiziksel
tepkilerinin sürüngenlerin ve kuşların tepkilerine çok ciddi
bir şekilde benzediğine
dikkat
çekiyorlar.
5. Zekâ
nedir?
Zekâ farklı şekillerde karşımıza çıkıyor. Ancak biyolojik açıdan
zekânın ne anlama geldiği henüz bilinmiyor. Milyarlarca
nöron, bilgiyi harekete geçirmek için nasıl birlikte
çalışıyor? Gereksiz
bilgi
beyinden nasıl siliniyor? İki kavram birbirine uyunca ve
böylece bir soruna çözüm bulduğunuzda, beyinde neler oluyor?
Zeki insanlar bilgiyi beyinlerinde hatırlaması kolay, ayrı
bir bölgede mi muhafaza ediyorlar? Beyin fonksiyonlarının
temel işleyişiyle ve nöronlar arasındaki bağlantılarla
ilgili, bilim adamlarının elinde hâlâ çok az bilgi var.
Ancak zekânın, beynin tek bir alanıyla değil, pek çok
bölgesiyle ilgili olduğu üzerinde duruluyor. İnsan beyninin
diğer canlılardan farkı hâlâ araştırılıyor. |